در بیان مشکلات و محدودیتهای کار، مشکل عمده این است که اخیراً تعداد صنعتگران ماهر شاغل در صنایع‌دستی کاهش یافته است که دلیل اصلی آن اقتصادی و شامل نیاز به دستمزدها و مزایای بهتر در حرفه‌های دیگر، کاهش آرام‌آرام تقاضا برای محصولات تولیدی، امنیت شغلی ناکافی در تولید صنایع‌دستی و درآمد بی‌ثبات و ناپایدار می‌باشد (رد زان، معروف، عارف، فریبرز، محدودیتها و پتانسیل صنعت صنایع‌دستی در مناطق توسعه‌نیافته مالزی،2011). متأسفانه، در سالهای اخیر به دلیل ضعف بنگاههای اقتصادی، بخش خصوصی و تعاونی، ناکارآمدی سازمانهای متولی تولید در سیاستگذاری و حمایت از صنایع‌دستی، اطلاع‌رسانی ناقص از بازارهای جهانی، عدم حضور چشمگیر جهانگردان خارجی، ناآشنایی تولیدکنندگان و بنگاههای بخش خصوصی و تعاونی با فرایند صادرات و عدم اطلاع کافی از ذائقه‌ها و سلیقه‌های مصرف‌کنندگان، موجب کاهش شدید صادرات صنایع‌دستی کشور شده است. در سالهای اخیر با وجود توجه بسیاری از کشورها به هنرهای ملی، به علت تعدّد مراکز دولتی و عمومی درحوزه صنایع‌دستی، نبودن هماهنگی لازم برای سیاستگذاری و برنامه‌ریزی، نبودن سرمایه‌گذاری مناسب و تسهیلات بانکی در این زمینه و نبودن قوانین و مقرراتی که حمایت بیشتری از صنعتگران و تشویق صنایع‌دستی را فراهم آورده باشد، موجب شده این صنعت کهن و سودآور، دچار مشکلات و تنگناهای فراوانی شود. با وجود اینکه سرانه‌ی هزینه‌ی سرمایه‌گذاری برای ایجاد اشتغال در بخش صنایع‌دستی حدود متوسط بخش صنعت است، اما تاکنون در این زمینه سرمایه‌گذاری جدّی صورت نگرفته است (رستمی، مصطفی؛ بررسی وضعیت اشتغال زنان استان مازندران در بخش صنایع‌دستی، 1383).

تقویت و ایجاد بازار
سه نوع بازار برای کالاهای صنایع‌دستی وجود دارد: بازار محلی و ملی، بازار توریستی و بازار صادرات (رد زان، معروف، عارف، فریبرز؛ محدودیتها و پتانسیل صنعت صنایع‌دستی در مناطق توسعه‌نیافته مالزی،2011). راهکارهای مختلفی در زمینه تقویت و ایجاد بازارهایی برای ترویج و بسط و توسعه صنایع‌دستی و در کنار آن فروش محصولات صنایع‌دستی وجود دارد که این راهکارها می‌تواند به تقویت، توسعه، بازاریابی و تبلیغ صنایع‌دستی بیانجامد که از آن جمله است: 1- ایجاد و تقویت تعاونیهای صادرکنندگان صنایع‌دستی که این اتحادیه می‌تواند متشکل از فارغ التحصیلان، کارشناسان و تولیدکنندگان این‌گونه محصولات باشد. 2- توسعه و ترویج تجارت الکترونیک، طوری‌که همواره به صادرات این‌گونه صنایع به عنوان یک اصل نگریسته شود و از طریق تجارت الکترونیک و ایجاد سایتهای اینترنتی، سعی در معرفی و ترویج این قبیل صنایع شود. 3- شرکت در نمایشگاههای صنایع‌دستی داخلی و بین‌المللی (پارسایی، الهام، نگاهی به چالش‌های پیش‌روی توسعه صنایع‌دستی، 1386). تلاش برای توسعه صنایع‌دستی شامل سازمانهای زیادی است. وظایف این سازمانها در ارتباط با توسعه صنایع‌دستی عبارتند از: تشویق مشارکت روستاییان در صنایع‌دستی؛ پرورش صنعتگران آینده؛ تأمین مواد اولیه برای تولیدکنندگان صنایع‌دستی؛ فراهم آوردن امکاناتی مانند کارخانه، ماشین‌آلات و تجهیزات؛ انتشار اطلاعات، ایده‌های جدید، نوآوری و… برای تولیدکنندگان؛ بازاریابی صنایع‌دستی؛ فراهم کردن خدمات مشاوره‌ای و تسهیلات اعتباری (رد زان، معروف، عارف، فریبرز؛ محدودیتها و پتانسیل صنعت صنایع‌دستی در مناطق توسعه نیافته مالزی،2011).
راهکارها و پیشنهادهایی برای توسعه و ارتقاء جایگاه صنایع‌دستی استان گیلان
– تدوین استاندارد مواد اولیه مصرفی با حفظ اصالتهای بومی، ملی و فرهنگی.
– افزایش میزان تنوع و زمینه‌های کاربردی آثار صنایع‌دستی و افزایش کیفیت و میزان دوام آنها از طریق حمایتهای لازم در بخش تأمین مواد اولیه ارزان قیمت جهت جلوگیری از مصرف مواد اولیه فاقد کیفیت.
– استفاده از فناوری روز در تولید صنایع‌دستی و بسته‌بندی جذاب با حفظ اصالتهای هنری و ملی.
– تولید صنایع‌دستی با الهام از شکل کلی و نگاره‌های آثار تاریخی و باستانی و نیز علائم و نشانه‌های هر کشور.
– کنترل و نظارت مستمر دولت و نهادهای ذیربط در رابطه با کیفیت و همچنین قیمت این آثار.
– راه‌اندازی بانک جامع اطلاعات هنرمندان و صنعتگران صنایع‌دستی و تمرکز کلیه فعالیتهای صنایع‌دستی در یک نهاد منسجم و نیز متمرکز کردن مراکز تصمیم‌گیری در بخش توسعه صنایع‌دستی.
– برگزاری نمایشگاههای ملی و بین‌المللی صنایع‌دستی در داخل و خارج از کشور و ایجاد موزه‌های دائمی صنایع‌دستی.
– تشویق هنرمندان و بازرگانان صنایع‌دستی جهت حضور و مشارکت مؤثر و فعال در بازارهای داخلی و خارجی.
– حمایت از توسعه کارگاههای تولیدی از طریق اعطای تسهیلات اعتباری و راه‌اندازی بازارچه‌های صنایع‌دستی.
– ایجاد و تقویت تعاونیهای صادرکنندگان صنایع‌دستی و آموزش و بکارگیری نیروهای جوان.
– تأمین امنیت برای سرمایه‌گذاری در واحدهای صنعتی و افزایش پوشش بیمه‌ای برای شاغلان در حوزه صنایع‌دستی.
– ایجاد زمینه‌های مناسب جهت جلب مشارکت بخشهای خصوصی و دولتی برای سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی.
– مشارکت فعال صدا و سیما در اطلاع‌رسانی و تبلیغ گسترده روی صنایع‌دستی با هدف ایجاد موقعیت مناسب برای عرضه کالا و تبلیغات در رسانه‌های داخلی و خارجی.
– ارائه امکانات و خدمات مناسب در زمینه‌های حمل و نقل، بیمه و تحویل به‌ موقع آثار در مقصد مورد نظر گردشگران.
– استفاده از سیستمهای پیشرفته معرفی و فروش الکترونیک صنایع‌دستی جهت توسعه و ارتقای کمی و کیفی بازارهای داخلی و خارجی عرضه محصولات.
– ایجاد تسهیلات در امر عرضه، فروش و صادرات صنایع‌دستی به همراه ارائه خدمات بازرگانی مناسب به تولید کنندگان، فروشندگان و صادرکنندگان محصولات صنایع‌دستی در زمینه امور گمرکی، حمل و نقل و…
– توسعه بازاریابی الکترونیکی صنایع‌دستی در کشور از طریق اینترنت و ایجاد فروشگاههای آنلاین صنایع‌دستی.
– کمک به توسعه بازار تولید و مصرف از طریق طرحهای تضمیمن خرید بعضی از محصولات برتر.
– ایجاد مراکز و مناطقی که در آنها بتوان مراحل ساخت و تولید صنایع‌دستی را برای گردشگران به نمایش گذاشت.

– ساماندهی صنعتگران صنایع‌دستی در قالب تشکلهای تعاونی و تقویت انجمن صنعتگران صنایع‌دستی.
– کاهش تقاضای مردم با فرهنگ‌سازی در کنار نوسازی و بهسازی ساختارهای تولید و فروش صنایع‌دستی درگیلان
– ایجاد بسترهای لازم جهت برقراری ارتباط مؤثر میان مراکز علمی و تحقیقاتی کشور با تولیدکنندگان صنایع‌دستی و راه‌اندازی رشته‌های علمی و کاربردی صنایع‌دستی و ارتباطات گسترده با مراکز صنایع‌دستی در سراسر دنیا.
– تهیه اقلام تبلیغاتی نظیر بروشور، کاتالوگ و فیلم مستند در زمینه صنایع‌دستی.

نتیجه‌گیری
نقش صنایع‌دستی در اقتصاد عبارت است از: کمک به توسعه اقتصادی، ایجاد شغل، سرمایه‌گذاری اندک و بهره‌وری بالا. صنایع‌دستی، برخلاف صنایع‌ماشینی، دارای خصوصیاتی چون ارزش افزوده بالا، کارآفرینی گسترده، دسترسی آسان به مواد اولیه ارزان و ابزار تولیدی ساده، ابتدایی و بومی، بی‌نیازی از تکنولوژی جدید، مواد اولیه و ابزار تولیدی وارداتی و درنتیجه عدم نیاز به ارز است، که موجب افزایش تولید ملی، توسعه صادرات، تأمین تعادل اجتماعی، تأمین اشتغال و تعادل بخشی بازار کار، متنوع‌سازی فعالیتهای اقتصادی خانوار و ازدیاد روشهای کسب درآمد خانوار، توسعه توریسم و مبادلات فرهنگی، ایجاد و توسعه فعالیتهای وابسته و افزایش سطح مشارکت زنان در اقتصاد، جلوگیری از مهاجرت روستاییان به شهرها و درنتیجه کاهش تعداد بیکاران جوامع شهری می‌گردد و به سبب اینکه بیشتر کاربر است تا سرمایه‌‌بر، در مقایسه با تولیدات صنعتی می‌توان با سرمایه‌‌گذاری اندکی به تولید پرداخت. بخش صنایع‌دستی و صنعت گردشگری رابطه‌ی تنگاتنگ و مستقیم با هم دارند. همچنین با توجه به بالا بودن هزینه اشتغال در بخشهای دیگر اقتصادی، توسعه و سرمایه‌گذاری روی صنایع‌دستی یکی از راههای کم هزینه و مناسب برای ایجاد اشتغال در استان می‌باشد. باتوجه به اینکه تولید صنایع‌دستی متکی به منابع داخلی است و بیش از80 درصد عوامل تولید در داخل کشور وجود دارد، هرگونه افزایشی در میزان تولید و فروش این محصولات سبب افزایش تولید ناخالص ملی خواهد شد. همچنین صادرات محصولات صنایع‌دستی می‌تواند جانشین مناسبی برای صادرات محصولات نفتی شده و در نتیجه سبب رشد و شکوفایی در تولید ناخالص ملی گردد. توجه بیشتر به این بخش و رفع موانع و مشکلات بیان شده می‌تواند سبب رشد و توسعه اقتصادی استان گیلان گردد.

پیشنهادها
– استفاده از ابزار و تکنولوژی روز در جهت بازاریابی، تبلیغات و معرفی صنایع‌دستی استان سبب ارتقای سطح درآمدی صنعتگران خواهد شد.
– توسعه صادرات و درآمد حاصل از فروش صنایع‌دستی می‌تواند جانشین بخشی از درآمدهای نفتی کشور شود.
– می‌توان با روزآمد و کاربردی کردن دانش هنرمندان صنایع‌دستی و آشنایی آنها با صنایع‌دستی کشورهای دیگر از طریق شرکت آنان در نمایشگاههای بین‌المللی، صنایع‌دستی گیلان را به روز کنیم. البته در فرآیند مشتری‌پسند کردن صنایع‌دستی استان گیلان نباید اصالت فرهنگی این محصولات را فدای به روز شدن کرد.
– آشنایی هنرمندان گیلانی با شیوه‌های نوین تولید و تلاش مسئولان ذیربط برای کاهش قیمت تمام شده صنایع‌دستی، پیش نیازهای اساسی در زمینه افزایش توان رقابتی صنایع‌دستی گیلان در مقابل محصولات مشابه خارجی است.
– باید بین مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی استان با تولیدکنندگان صنایع‌دستی ارتباط بیشتری ایجاد شود.
– بالا بردن اعتبارات مربوط به آموزش و بیمه کردن صنعتگران، سبب رشد و تقویت این صنعت در استان می‌شود.
– ایجاد راسته بازار صنایع‌دستی موجب رونق اقتصادی صنعتگران استان می‌شود.
– با افزایش اطلاعات عمومی نسبت به صنایع‌دستی استان گیلان، بی‌شک فروش این محصولات افزایش خواهد یافت.

منابع
– بختیاری، حمید؛ تحلیلی بر ماهیت صنایع‌دستی و جایگاه آن در نظام برنامه‌ریزی.
– پارسایی، الهام؛ نگاهی به چالش‌های پیش روی توسعه صنایع دستی، روزنامه همبستگی،1386.
– رستمی، مصطفی؛ بررسی وضعیت اشتغال زنان استان مازندران در بخش صنایع‌دستی منطقه‌ی شاخص: شهرستان ساری، پژوهشنامه‌ی علوم انسانی و اجتماعی، سال چهارم، شماره سیزدهم، سال 1383.
– رضایی، شهین؛ نقش صنایع‌دستی در اقتصاد خانوارهای روستایی بخش چابکسر، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت، 1389، ص 26 و 27.
– رضوانفر، مرتضی؛ صنایع‏دستی و مدرنیته‏ تحلیلی مردم‏شناختی از ابعاد نظری صنایع‏دستی، کتاب ماه هنر، پایگاه مجلات تخصصی نور، آذر و دی 1385- شماره 99 و 100.
– قربانی ریک، رضا، غلامی، سارا؛ گاه‌نامه کندوج شماره ?، گزارش دومین جشنواره موزه میراث روستایی گیلان، بهار????.
– گلمحمدی، فرهود، توسعه صنایع‌دستی و فناوری متوسط با هدف گسترش توریسم و اشتغال پایدار روستایی، مجله مسکن و محیط روستا، شماره 131، پاییز 1389، صص 73- 94.
– نواب اکبر، فیروزه، منفرد، نوذر، رضائی، علیرضا؛ عوامل مؤثر بر کمیت و کیفیت تولید صنایع‌دستی مطالعه موردی: زنان عشایر نیمه اسکان یافته مرندافزر، اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال هشتم، شماره 31، پاییز 1379.
– یحیی‌زاده، علی سینا؛ بررسی و تجزیه و تحلیل عوامل مؤثر بر صادرات صنایع‌دستی استان گیلان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت،1380، ص 72.
– یزدان‌پناه، لیلا، صمدیان، فاطمه؛ عوامل مؤثر بر میزان موفقیت شرکتهای تعاونی مطالعه موردی صنایع‌دستی استان کرمان، مجله تعاون، سال بیستم، شماره 202 و 203، اردیبهشت و خرداد 1388.

– Graburn, Nelson; Tourism and Handicrafts: Modernity and Identity in the Global Marketplace; 2006
– Gorman, William D. ; Grassberger, Robert; Shifflett , Kimberly ; Carter , Mary ; Abuamoud Nasser , Ismaiel ; Al-Rawajfeh, Ahmad ;The Jordan Bedouin Handicraft Weaving Company: A Feasibility Assessment of Job Creation for Jordanian Women;December, 2009
– Hoon Ahn, Yong; Tourist Souvenir Competition for the Development of Korean Handicrafts and Tourism Industry; 2006

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

– Mairna Mustafa, Mairna; Potential of Sustaining Handicrafts as a Tourism Product in Jordan; International Journal of Business and Social Science Vol. 2 No. 2; February 2011
– McKercher, Bob; Tourism as a Catalyst for Crafts: Pros and Cons; 2006
– O’Connor, David; Handicrafts and Their Linkage with Tourism Artisans Are Also Your Treasures; 2006
– Redzuan, Marof; Aref, Fariborz; Constraints and potentials of handicraft industry in underdeveloped region of Malaysia; 2011
– Yavari, Hossein; Reciprocal Effects of Tourism and Handicrafts; 2006

  • 1

پاسخ دهید